موضوع کاهش مصرف انرژی در ساختمانها به دلیل افزایش قیمت انرژی و هزینههای زندگی اهمیت زیادی پیدا کرده است. بخش زیادی از انرژی در ساختمانها به دلیل استفاده از مصالح قدیمی و طراحی نامناسب هدر میرود. به همین دلیل، توجه به روشهای نوین ساختوساز و استفاده از مصالح جدید به یک ضرورت تبدیل شده است.
مصالح نوین ساختمانی با عایقبندی بهتر و عملکرد مناسبتر، کمک میکنند تا گرما و سرما کمتر از ساختمان خارج شود و مصرف انرژی برای سرمایش و گرمایش کاهش یابد. این موضوع نهتنها باعث کاهش هزینهها میشود، بلکه نقش مهمی در حفظ محیط زیست نیز دارد. استفاده درست از این مصالح، مسیر را برای رسیدن به طراحی ساختمان انرژی صفر هموار میکند؛ یعنی ساختمانی که مصرف انرژی آن به حداقل رسیده و بخش زیادی از انرژی مورد نیاز خود را تأمین میکند.
در این مقاله به بررسی تاثیر مصالح بر کاهش مصرف انرژی پرداخته و نمونههایی از پروژههای موفق مانند پروژه آموزگار با بلوک لیپر و پروژه فضل با دیوار دیافراگمی را معرفی خواهیم کرد تا کاربرد عملی این مصالح در ساختمانهای کممصرف روشن شود.

چگونه مصالح مناسب میتوانند مصرف انرژی را کاهش دهند؟
انتخاب مصالح مناسب نقش کلیدی در کاهش مصرف انرژی ساختمانها دارد و میتواند تفاوت بزرگی در عملکرد حرارتی و آسایش ساکنان ایجاد کند. مصالحی که از نظر عایقبندی و ظرفیت حرارتی بهینه هستند، از هدررفت انرژی جلوگیری کرده و به تحقق هدف طراحی ساختمان انرژی صفر کمک میکنند.
مصالح با عایق حرارتی مناسب میتوانند دمای داخلی ساختمان را در طول سال متعادل نگه دارند. استفاده از مصالح سبک و با ظرفیت حرارتی بالا باعث میشود ساختمان در تابستان خنک و در زمستان گرم باقی بماند، بدون آنکه انرژی زیادی مصرف شود. این امر به صورت مستقیم در کاهش مصرف انرژی اثرگذار است. کنترل نفوذ هوا و رطوبت یکی دیگر از مزایای مصالح مناسب است. مصالحی که مانع جریان هوای غیرمطلوب میشوند، از هدررفت انرژی جلوگیری کرده و عملکرد سیستمهای گرمایش، سرمایش و تهویه را بهینه میکنند. این ویژگی نقش مهمی در طراحی ساختمان انرژی صفر ایفا میکند. مصالح با کیفیت و مناسب، نیاز به تعمیر و نگهداری مکرر را کاهش میدهند. طول عمر بالای این مصالح باعث میشود مصرف انرژی مرتبط با تعمیرات و بازسازی نیز کاهش یابد و اثر مثبت آن بر کاهش مصرف انرژی ساختمان محسوس باشد.
مصالح سبک و مدرن با قابلیت حفظ انرژی
انتخاب مصالح مناسب نه تنها در کاهش مصرف انرژی ساختمانها مؤثر است، بلکه اجرای طراحی ساختمان انرژی صفر را هم آسانتر میکند. در این بخش، به سه دسته اصلی مصالح سبک و مدرن و مزایای آنها میپردازیم.

بلوکهای سبک و عایق
بلوکهای سبک و عایق با ظرفیت حرارتی بالا، باعث کاهش انتقال حرارت بین داخل و خارج ساختمان میشوند و در نتیجه نیاز به سیستمهای گرمایش و سرمایش کاهش مییابد. این نوع مصالح نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی دارند و میتوانند بخشی از راهکارهای طراحی بهینه ساختمان باشند.
مشاهده پروژه آموزگار
دیوارهای دیافراگمی و کنترل حرارت
دیوارهای دیافراگمی علاوه بر استحکام سازه، در کنترل دمای داخلی ساختمان نیز نقش دارند. این مصالح با کاهش جریان هوای غیرمطلوب و حفظ دمای مطلوب، باعث بهینه شدن عملکرد سیستمهای گرمایش و سرمایش و تحقق طراحی ساختمان انرژی صفر میشوند.
مشاهده پروژه فضل
عایقهای پشم معدنی و شیشهای
این نوع عایقها به دلیل ساختار متخلخل خود دارای خاصیت حرارتی بسیار بالا هستند و قادرند دمای داخلی ساختمان را در طول سال متعادل نگه دارند. علاوه بر این، مقاومت خوبی در برابر رطوبت و نفوذ آب دارند که از آسیب به دیوارها و سقف جلوگیری میکند. نصب این عایقها باعث کاهش هدررفت انرژی در سیستمهای گرمایش و سرمایش میشود و مصرف انرژی ساختمان را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
فومهای پلییورتان و پلیاستایرن
این فومها با قابلیت چسبندگی بالا و وزن سبک، به راحتی در دیوارها، کف و سقف ساختمان نصب میشوند و یک پوشش کامل و یکپارچه برای جلوگیری از تبادل حرارت ایجاد میکنند. ساختار فومی آنها به گونهای است که انتقال گرما را به حداقل میرساند و اتلاف انرژی در ساختمان را کاهش میدهد.
اشتباهات رایج در انتخاب مصالح و اثر آنها بر مصرف انرژی

انتخاب نادرست مصالح میتواند باعث افزایش هزینهها و کاهش کارایی انرژی ساختمان شود. برای دستیابی به اهداف کاهش مصرف انرژی و اجرای موفق طراحی ساختمان انرژی صفر، باید از اشتباهات رایج پرهیز کرد. مهمترین موارد عبارتند از:
- ترکیب نامناسب مصالح داخلی و خارجی: انتخاب مصالحی که با هم همخوانی حرارتی و ساختاری ندارند، میتواند منجر به هدررفت انرژی و کاهش کارایی عایقها شود.
- عدم توجه به اقلیم و شرایط محیطی: استفاده از مصالحی که با شرایط اقلیمی منطقه سازگار نیستند، اثرات منفی بر دمای داخلی و مصرف انرژی ساختمان دارد.
- استفاده بیش از حد از مصالح سنگین بدون مزایای حرارتی: مصالح سنگین بدون خاصیت عایقبندی باعث افزایش جرم ساختمان شده و نیاز به انرژی بیشتری برای حفظ دمای مطلوب ایجاد میکنند.
- عدم نصب صحیح عایقها و مصالح مدرن: حتی مصالح با کیفیت، اگر به درستی نصب نشوند، نمیتوانند اثر واقعی خود را در کاهش مصرف انرژی نشان دهند.
جمعبندی
استفاده از مصالح سبک و مدرن، مانند بلوکهای عایق، فومهای پلییورتان و دیوارهای دیافراگمی، به شکل مؤثری در کاهش مصرف انرژی ساختمان نقش دارد. این مصالح با حفظ دمای مطلوب داخلی و کاهش نیاز به سیستمهای گرمایش و سرمایش، هزینههای عملیاتی ساختمان را پایین میآورند و سرمایهگذاری را بهینه میکنند.
شرکت شاندیز با تجربه در اجرای پروژههای مختلف، این راهکارها را به صورت اقتصادی و حرفهای پیاده میکند. بهرهگیری از تخصص شاندیز باعث میشود ساختمانها در مسیر طراحی ساختمان انرژی صفر قرار گیرند و هزینه انرژی به شکل قابل توجهی کاهش یابد.